هیچ چیز در روزهای گرم تابستان آزاردهندهتر از این نیست که کولر گازی یا اسپلیت را روشن کنید اما هوای خنک مورد انتظار را دریافت نکنید. بسیاری از افراد در چنین شرایطی تصور میکنند تنها مشکل، کمبود گاز مبرد است؛ در حالی که کاهش سرمای کولر گازی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و تشخیص اشتباه آن باعث صرف هزینههای اضافی شود.
اگر اسپلیت شما مانند گذشته محیط را خنک نمیکند، قبل از هر اقدامی بهتر است با رایجترین دلایل این مشکل آشنا شوید. در بسیاری از موارد، انجام یک سرویس اصولی یا رفع یک ایراد ساده میتواند عملکرد دستگاه را به حالت اولیه بازگرداند و از آسیب دیدن قطعات گرانقیمت جلوگیری کند.
در این مقاله مهمترین دلایل کاهش سرمای کولر گازی، روشهای بررسی اولیه و زمان مناسب برای تماس با تعمیرکار را بررسی میکنیم.
۱- کثیف بودن فیلترهای هوا
فیلترهای هوا اولین بخش از سیستم تهویه هستند که گردوغبار، پرز و آلودگیهای محیط را جذب میکنند. اگر این فیلترها برای مدت طولانی تمیز نشوند، مسیر عبور هوا مسدود شده و حجم هوای خروجی کاهش پیدا میکند. در نتیجه دستگاه برای رسیدن به دمای تنظیم شده مدت بیشتری کار کرده و سرمای کمتری تولید خواهد کرد.
علاوه بر کاهش سرمایش، کثیف بودن فیلترها باعث افزایش مصرف برق، فشار بیشتر روی کمپرسور و کاهش کیفیت هوای داخل ساختمان نیز میشود.
راهحل
- فیلترها را هر دو تا چهار هفته یکبار تمیز کنید.
- در صورت پارگی یا آسیب، آنها را تعویض نمایید.
- از شستن فیلترها با مواد شیمیایی قوی خودداری کنید.
۲- کثیف بودن کندانسور (یونیت خارجی)
یونیت خارجی کولر گازی در فضای باز نصب میشود و دائماً در معرض گردوغبار، برگ درختان، آلودگی، باران و تابش مستقیم خورشید قرار دارد. اگر پرههای کندانسور کثیف شوند، گرمای جذب شده از داخل ساختمان بهدرستی دفع نخواهد شد و راندمان سرمایش دستگاه به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
یکی از رایجترین دلایل کاهش سرمای کولر گازی در تابستان، همین موضوع است که بسیاری از کاربران به آن توجه نمیکنند.
نشانهها
- گرم شدن بیش از حد یونیت خارجی
- افزایش مصرف برق
- کارکرد مداوم کمپرسور
- کاهش محسوس سرمای محیط
۳- کمبود گاز مبرد
برخلاف تصور بسیاری از افراد، گاز مبرد مصرف نمیشود و در یک مدار بسته گردش میکند. بنابراین اگر میزان گاز کاهش پیدا کرده باشد، معمولاً نشتی در سیستم وجود دارد.
شارژ مجدد گاز بدون پیدا کردن محل نشتی، تنها یک راهحل موقتی است و پس از مدت کوتاهی مشکل دوباره تکرار خواهد شد.
علائم کمبود گاز
- کاهش شدید سرمایش
- یخ زدن لولههای مسی
- کارکرد مداوم کمپرسور
- افزایش زمان خنک شدن محیط
- افزایش هزینه برق
قبل از شارژ گاز، حتماً محل نشتی باید توسط تکنسین بررسی و برطرف شود.
۴- خرابی کمپرسور
کمپرسور مهمترین قطعه کولر گازی است و وظیفه گردش گاز مبرد در سیستم را بر عهده دارد. در صورت خرابی این قطعه، دستگاه ممکن است روشن شود اما هوای خروجی کاملاً معمولی یا حتی گرم باشد.
خرابی کمپرسور معمولاً به دلیل سرویس نکردن دستگاه، نوسانات برق، کمبود گاز، کارکرد طولانی یا استهلاک طبیعی ایجاد میشود.
نشانههای خرابی کمپرسور
- صدای غیرعادی هنگام روشن شدن
- روشن نشدن کمپرسور
- قطع شدن فیوز برق
- سرمایش بسیار ضعیف
۵- خرابی خازن
خازن یکی از قطعات مهم سیستم راهاندازی کمپرسور و فن است. در صورتی که این قطعه خراب شود، کمپرسور بهدرستی استارت نمیخورد و عملکرد سیستم سرمایشی مختل میشود.
خرابی خازن معمولاً با روشن نشدن کمپرسور یا خاموش و روشن شدن مکرر دستگاه همراه است و باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
۶- خرابی فن یونیت داخلی یا خارجی
فنهای کولر گازی وظیفه انتقال هوا و تبادل حرارت را بر عهده دارند. اگر موتور فن دچار مشکل شود یا پرهها آسیب ببینند، سرمای تولید شده بهخوبی وارد محیط نمیشود و عملکرد دستگاه بهشدت افت خواهد کرد.
خرابی فن میتواند باعث افزایش دمای کمپرسور، بالا رفتن مصرف برق و کاهش طول عمر دستگاه نیز شود؛ بنابراین نباید این مشکل را نادیده گرفت.
علائم خرابی فن
- صدای غیرطبیعی از یونیت داخلی یا خارجی
- چرخش کند فن
- توقف کامل فن
- سرمایش ضعیف دستگاه

۷- تنظیم نبودن دمای کولر گازی
گاهی اوقات علت خنک نکردن کولر گازی اصلاً یک خرابی فنی نیست، بلکه تنها به دلیل تنظیمات نادرست ریموت کنترل یا پنل دستگاه اتفاق میافتد. بسیاری از کاربران به اشتباه دستگاه را روی حالت Fan یا Dry قرار میدهند و انتظار سرمایش دارند، در حالی که این حالتها عملکرد متفاوتی دارند.
همچنین اگر دمای تنظیم شده بسیار بالا باشد، کمپرسور دیرتر وارد مدار شده و سرمای کافی تولید نخواهد شد.
پیشنهاد میشود:
- حالت دستگاه روی Cool باشد.
- دمای کولر بین 24 تا 26 درجه سانتیگراد تنظیم شود.
- از سالم بودن باتریهای ریموت کنترل اطمینان حاصل کنید.
۸- باز بودن درب و پنجرهها
اگر هنگام کار کردن کولر گازی، هوای گرم از بیرون وارد ساختمان شود، دستگاه باید به طور مداوم برای جبران اختلاف دما کار کند. این موضوع علاوه بر کاهش راندمان سرمایش، باعث افزایش مصرف برق نیز خواهد شد.
در ساعات گرم روز بهتر است پنجرهها، پردهها و دربهای ورودی تا حد امکان بسته باشند تا سرمای تولید شده در محیط حفظ شود.
۹- انتخاب ظرفیت نامناسب اسپلیت
یکی از اشتباهات رایج هنگام خرید کولر گازی، انتخاب ظرفیت نامناسب برای فضای مورد نظر است. اگر ظرفیت دستگاه کمتر از متراژ محیط باشد، حتی یک کولر کاملاً سالم نیز نمیتواند فضای مورد نظر را به خوبی خنک کند.
| متراژ تقریبی | ظرفیت پیشنهادی |
|---|
| تا 25 متر مربع | 12000 BTU |
| 25 تا 40 متر مربع | 18000 BTU |
| 40 تا 60 متر مربع | 24000 BTU |
| 60 تا 90 متر مربع | 30000 BTU |
عواملی مانند تعداد پنجرهها، میزان تابش آفتاب، ارتفاع سقف و تعداد افراد حاضر در محیط نیز در انتخاب ظرفیت مناسب تأثیرگذار هستند.
۱۰- خرابی برد الکترونیکی
برد الکترونیکی مغز متفکر کولر گازی محسوب میشود و عملکرد تمامی قطعات از جمله کمپرسور، فنها و سنسورها را کنترل میکند. خرابی این قطعه ممکن است باعث روشن نشدن کمپرسور، خاموش شدن ناگهانی دستگاه یا کاهش سرمایش شود.
تعمیر برد نیاز به تجهیزات تخصصی دارد و بهتر است توسط افراد متخصص انجام شود.
۱۱- خرابی سنسور دما
سنسورهای دمای کولر گازی وظیفه اندازهگیری دمای محیط و ارسال اطلاعات به برد الکترونیکی را بر عهده دارند. اگر این سنسورها دچار مشکل شوند، دستگاه اطلاعات نادرستی دریافت کرده و کمپرسور ممکن است زودتر از موعد خاموش یا روشن شود.
نتیجه این مشکل معمولاً کاهش سرمایش، افزایش مصرف برق و کارکرد نامنظم دستگاه خواهد بود.
۱۲- سرویس نشدن کولر گازی
مهمترین دلیلی که بسیاری از کولرهای گازی در تابستان عملکرد مطلوبی ندارند، انجام نشدن سرویس دورهای است. تجمع گردوغبار، آلودگی، بررسی نشدن گاز مبرد و تمیز نشدن کندانسور به مرور زمان باعث کاهش راندمان دستگاه خواهد شد.
انجام سرویس سالیانه علاوه بر افزایش قدرت سرمایش، از بسیاری از خرابیهای پرهزینه نیز جلوگیری میکند.
سرویس کامل اسپلیت معمولاً شامل موارد زیر است:
- شستشوی پنل داخلی
- شستشوی یونیت خارجی
- تمیز کردن فیلترهای هوا
- بررسی میزان گاز مبرد
- کنترل عملکرد کمپرسور
- بررسی برد الکترونیکی
- بررسی نشتی گاز
- کنترل آمپر مصرفی دستگاه
چه زمانی باید با تعمیرکار تماس بگیریم؟
اگر پس از بررسی موارد ساده مانند تمیز بودن فیلترها، تنظیم بودن دمای دستگاه و بسته بودن پنجرهها همچنان کولر گازی عملکرد مناسبی ندارد، بهتر است از یک تکنسین متخصص کمک بگیرید.
- خنک نکردن دستگاه
- چکه کردن آب از پنل داخلی
- صدای غیرعادی
- یخ زدن لولههای مسی
- خاموش و روشن شدن مداوم دستگاه
- نمایش کد خطا روی پنل
چگونه از کاهش سرمای کولر گازی جلوگیری کنیم؟
- سالی یک مرتبه سرویس کامل انجام دهید.
- فیلترهای هوا را به صورت منظم تمیز کنید.
- یونیت خارجی را از گردوغبار پاک نگه دارید.
- از محافظ برق استاندارد استفاده کنید.
- ظرفیت مناسب را متناسب با فضای خود انتخاب کنید.
- در صورت مشاهده علائم غیرعادی، تعمیر را به تعویق نیندازید.
جمعبندی
خنک نکردن کولر گازی همیشه به معنای کمبود گاز مبرد نیست. عواملی مانند کثیف بودن فیلترها، خرابی فن، نقص کمپرسور، ایراد برد الکترونیکی یا حتی تنظیمات اشتباه دستگاه نیز میتوانند باعث کاهش سرمایش شوند. بررسی بهموقع این موارد و انجام سرویس دورهای علاوه بر افزایش راندمان دستگاه، هزینههای تعمیرات آینده را نیز کاهش میدهد.
اگر در شیراز با مشکل کاهش سرمای کولر گازی یا اسپلیت مواجه شدهاید، توصیه میشود قبل از تشدید خرابی، دستگاه توسط تکنسین متخصص بررسی شود تا علت اصلی مشکل مشخص شده و با کمترین هزینه برطرف گردد.